Preloader image
1293
post-template-default,single,single-post,postid-1293,single-format-standard,theme-stockholm,stockholm-core-2.3.2,woocommerce-no-js,stockholm,qodef-qi--no-touch,qi-addons-for-elementor-1.5.4,select-theme-ver-9.0,ajax_fade,page_not_loaded,side_area_uncovered,,qode_menu_,qode-single-product-thumbs-below,wpb-js-composer js-comp-ver-6.8.0,vc_responsive,elementor-default,elementor-kit-8106
płótno z Ur

Płótno z Ur

Siedlisko lnu

Naturalne siedlisko lnu jest bardzo rozległe i obejmuje prawie całą Europę, część Azji i niektóre regiony Afryki. Uprawne odmiany lnu pochodzą z czterech ośrodków rozpowszechniania roślin – środkowoazjatyckiego, bliskowschodniego, śródziemnomorskiego i abisyńskiego. Len jednak bardzo łatwo „wymykał się” z pól uprawnych i dziczał. Dlatego badaczom tak trudno jest określić jego najstarsze dzikie pochodzenie. Dodatkowo len znano i wykorzystywano na długo przed narodzinami Chrystusa, a więc Biblia i jej zapiski nie są dziełem ułatwiającym poszukiwania. Poza tym, len jest rośliną jednoroczną, a ziarno może być przenoszone przez wiatr, ptactwo, ludzi.

Najstarsze znaleziska

W 1865 roku szwajcarski paleontolog Oswald Herr odkrył osiedla nawodne nad brzegami jezior we wschodniej Szwajcarii. Okazało się, że te osiedla pochodzą z epoki neolitu. Ludy zamieszkujące te tereny nie tylko znały tkaniny lniane, lecz również uprawiały len wieloletni (Linun angustifolium). W wykopaliskach w Robenhausen znaleziono torebki nasienne, nasiona, a nawet dolną część całej rośliny. Co więcej, ludność ta najprawdopodobniej sprowadziła te nasiona z Włoch. Znaleziono bowiem wraz z nimi nasiona chwastu – lepnicy, która nie występowała na terenach obecnej Szwajcarii, lecz na południe od Alp. Poza tym, kolejne odkrycie, tym razem innego uczonego – Sordellego, udowodniło tę hipotezę. Znalazł on bowiem na torfowiskach otaczających jezioro Lagozza w Lombardii dowody na to, że żyjąca tam ludność uprawiała ten sam gatunek lnu.

Kolejne znaleziska lnu pochodzą z Egiptu. Najstarsze mumie były owijane w tkaniny lniane. Znaleziono tam ślady obecności lnu pochodzące sprzed 6000 lat. Na malowidłach ściennych w grobowcach z okresu 3000 lat p.n.e. znajdują się obrazy rośliny, jej uprawy oraz proces obróbki.

płótno z Ur

Nazewnictwo lnu kolejnym świadectwem starożytnego pochodzenia

Len był powszechnie znany różnym ludom prehistorycznej Europy, Azji i Afryki, co pokazuje jego różne nazewnictwo w różnych kulturach. Okres wynalezienia pisma datowany jest na około 3200 p.n.e. Wówczas rozpoczął się rozwój kulturalny, starożytne nazewnictwo.

I tak, greckie słowo linon, łacińskie linum, celtyckie lin mają wspólny rdzeń językowy. Jednakże już sanskrycka (indyjska) nazwa lnu to ooma lub utasi. Hebrajska nazwa to pischta. Podobnie w językach północnoeuropejskich, żadna z nazw lnu nie jest do siebie podobna. Świadczy to o bardzo dawnym udomowieniu lnu.

Płótno z miasta Ur

Miasto Ur, to miejsce najstarszej cywilizacji w Mezopotamii. Jest to teren obecnego Iraku. Odkrycia świadczą, że miastem przez wieki rządziła dynastia. Ur zasiedlone było przez około 4 tysiące lat, od okresu Ubajd (V tys. p.n.e.) do okresu nowobabilońskiego (połowa I tys. p.n.e.). Apogeum rozwoju osiągnęło ono w okresie Ur III (ok. 2100–2000 p.n.e.), kiedy to było stolicą imperium, którego władcy rozpoczęli zakrojony na szeroką skalę program prac budowlanych, usuwając niestety często przy okazji pozostałości wcześniejszych budowli.

To w Ur znaleziono najprawdopodobniej najstarsze płótna, którymi okrywano zmarłych. Zatem len był znany ludności Ur, był uprawiany, przetwarzany i przędzony, a następnie pleciono z niego płótna. Len był zatem powszechnie stosowany. Najprawdopodobniej to właśnie w Mezopotamii len został udomowiony. Datuje się to udomowienie lnu na szóste tysiąclecie p.n.e. Zatem len jest najstarszą z roślin włóknistych będącą w uprawie i w służbie człowieka.

źródło: 

E.Hyams, Rośliny w służbie człowieka. PWN Warszawa 1974.

tolka fasolka

X